Çocuklar yaz hastalıkları

Yaz tatili başladığında çocuklarımıza öncelikle ailesiyle güzel, sağlıklı bir tatil diliyorum. Bu dönemde en iyi arkadaşımız olan kitapla ilişkimizi sürdürmemizi öneriyorum; tatil aylarında çocukların ilgisini çeken dergiler, yaş gruplarına göre hazırlanmış yayınlar var ve bunlara ulaşmak hem kolay hem de uygun fiyatlı. Kitap seçerken ailelerin rehberliği önemli; birlikte okunan bir kitabın yorumunu yapmak hem paylaşımı güçlendiriyor hem de çocuğun aklındaki soru işaretlerini aydınlatıyor. Okuyan insan etrafına ışık saçar derim hep; bir bardağın taşabilmesi için önce dolması gerekiyor, bu da ancak kitaptan edinilen bilgiyle oluyor.

Yaz aylarında anne baba çalışıyorsa çocukların çeşitli etkinliklere katılması, ya da ailece köye, yazlığa gidilmesi söz konusu oluyor. Bu dönemde çocukların yeni arkadaşlıklar kurması doğal; ailelerin bu arkadaşlıkları gözlemlemesi ve çocuğun duygularını dinlemesi önemli.

Kazalara açık bir dönem

Yaz aylarında çocuklar daha özgür, gezme alanları daha geniş olduğu için bazı tehlikelere de daha açık bir dönemdeyiz. Bisiklet, motosiklet, kay kay gibi meraklar artıyor, çocuklar yol ortasında oyun oynayabiliyor, parklarda ve havuzlarda vakit geçiriyor. Uygun olmayan koşullarda bisiklete binen sapasağlam bir çocuk, bir yaz tatili heyecanıyla ciddi bir tehlikeyle karşılaşabiliyor. Bu yüzden kask, dizlik, kolluk gibi koruyucu önlemleri hem öğretmek hem de bunlara uyulup uyulmadığını denetlemek gerekiyor; çocuklar fırsat bulunca bu önlemlerden kaçabiliyor, ama bunun bedeli çok ağır olabiliyor.

Açık havuzlar, fıskiyeli alanlar konusunda da dikkatli olunması gerekiyor. Bu tür denetimsiz sulu ortamlar aslında birer mikrop yuvası; özellikle çocuk felci, tifo, hepatit A ve B gibi karaciğer hastalıkları, mide barsak hastalıkları, ishal ve kusmalara yol açabilecek ortamlar. Bunun yerine iyi denetlenen, temiz tutulan havuzları tercih etmekte yarar var. Bu havuzlarda hasta olan, açık yarası bulunan ya da ishal-kusma geçiren kişilerin havuza girmemesi gerekiyor; herkesin havuza girmeden önce duş alması öneriliyor. Tuvalet eğitimini tamamlamamış küçük çocuklara su geçirmez bez ya da kilot tipi mayo giydirilmeli, kirlendiği anda hemen değiştirilmeli.

Güneşten yararlanmanın doğru yolu

Açık havada havuza giriliyorsa güneş koruyucu kullanımı önemli, ama toplumda bunun doğru uygulandığına pek inanmıyorum. Sabah saat 10'dan önce ve akşam üzeri 4-5'ten sonra doğrudan güneş almak öneriliyor; bu yalnızca çocuklar için değil, belli bir yaşın üstündeki yetişkinler, büyükanneler ve büyükbabalar için de geçerli. Çünkü kemik erimesine karşı bizi en çok koruyan şey, vücudumuzun güneş ışınlarıyla kendi kendine ürettiği D vitamini; güneş koruyucu kremler bu üretimi engellediği için, doğru saatlerde koruyucusuz güneş almak da gerekiyor. Bunu akşam ya da sabah yürüyüşleri şeklinde yapmak, hem cildimize güneş aldırıyor hem de haftalık spor ihtiyacımızı karşılıyor; çocukların ve yetişkinlerin haftada 2-2,5 saat kadar spor yapması sağlıklı olmalarına yardımcı oluyor.

Aileyle geçirilen zaman ve çocuğun sessiz mesajları

Akşamları yürüyüşe çıkmak, ev işlerini paylaşarak zamandan kazanmak, çocuğun günü hakkında konuşmak, dinlemek -bunların hepsi kaliteli aile zamanı demek. Çocukla geçirilen sürenin uzunluğu değil derinliği önemli. Bir çocuk "bugün havuza gittim ama sevmedim" dediğinde bunun altında farklı nedenler olabilir: arkadaşıyla anlaşamamış olabilir, kendini yaşıtlarından geride bulmuş olabilir, ya da gerçekten o spor onun kişiliğine uygun değildir. Bunlar konuşulmadan anlaşılamaz; sorunu bilmeden çözüm üretilemez.

Yaz aylarında çocuklarımızı spora, kitaba, güzel sanatlara ve yabancı dile yönlendirmeye çalışıyoruz. Ama son olarak bir ricam var: araçlarda emniyet kemeri kullanılmadığını çok sık görüyorum. Çocuklar kendi koltuklarında oturmalı, emniyet kemerleri bağlanmalı; bu, sağlıklı bir çocuğa sahip olmanın değerini korumak demek.