Aşılar 7

Sağlıklı Bebekler İçin El Ele Değerli anne ve babalar, Sağlıklı Bebekler İçin El Ele programımıza hoş geldiniz. Sağlıklı Nesiller Dolayısıyla Sağlıklı Bir Toplum Hayaliyle Yola Çıktığımız Programımızda Sağlıklı Bebekler İçin El Ele Derneği Başkanı Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanımız Doçent Doktor Sayın Fatma Nur Çakmak bu haftada gayet pozitif, gayet güler gözlü bizleri selamlıyor.

Biz de kendisini en içten duygularımızla selamlamak istiyoruz. Hoş geldiniz Sayın Çakmak. Merhaba nasılsınız Ayşen Hanım? Çok teşekkür ederim. Siz nasılsınız? Çok teşekkür ederim. Sizinle olmak çok güzel.

Annelere, babalara ulaşabilmek çok büyük bir mutluluk. Çok teşekkür ederim size ve kurumunuza. Ben de hem kendim kurumum adına hem dinleyicilerimiz adına teşekkür ediyorum. Umarım onların sesi olabiliyoruzdur. İnşallah hepimiz onlara ulaşmak için çok arzuluyuz.

Ne mutlu size böyle güzel programlar yapıyorsunuz. Çok teşekkür ediyoruz. Gerçekten sizin için de ayrı bir mutluluk olmalı. Hem bunca zamandır neler geldi geçti. Sağlık sektöründe ne ilerlemeler oldu, ne hüzünleriniz oldu.

Bugün ne mutluluklar yaşıyorsunuz. Bu güzel tecrübeleri, birikimleri de bizimle paylaşıyorsunuz. Biz daha ne isteyelim. Unutamam. Dediniz ki suç içiyle alakalı tedavi gören bir çocuğumuzun annesi.

İki gözü iki çeşme ağladı. Bunun bir aşısı vardı da niye benim haberim yoktu diye. Niye öyle olsun? Şimdi sizin yapmaya çalıştığınızda tabii kurumumuza da biz gerçekten bu anlamda teşekkür ediyoruz hassasiyetleri için. Çünkü asli görevimiz elbette hava durumu bilgilerini ilk elden en iyi şekilde ulaştırmak ama bizim misyonumuz arasında kurumsal bir radyo olduğumuz için kamu hizmetine yararlı olabilmek var.

Bu hizmette de siz bize yol arkadaşı oluyorsunuz. Çok teşekkür ediyoruz. Çok teşekkür ediyoruz gerçekten. Biz de size teşekkür ediyoruz. Güzelliklere niyet edilince güzel şeyler aslında ortaya çıkıyor Sayın Çakmak.

Sizin gibi iyi insanlarla her şey çok daha güzel oluyor tabii. İyi niyetli, çalışkan, istekli, başarılı böyle. Çocuklarınız için ne mutlu böyle tatlı anneleri babaları var. Biz de çok şanslıyız. Siz de bize çalışma ve yaşama sevinci veriyorsunuz.

Çocuklarımıza güzel hizmet götürme isteği veriyorsunuz. Yaşama sevincimiz oluyorsunuz. Hakikaten de hepinize çok minnettarız. Çok sağ olun. El ele olabilmek böyle bir şey.

Tek başına hekim yeterli değil. Çünkü anne babanın da çocuğun bakımıyla alakalı, koruyuculuğuyla alakalı alması gereken tedbirler var. Dolayısıyla hiçbir şey aslında tek başına çözüm değil. Çocuğumuzu buna hazırlamak, hem ruhen hazırlamak, hem fiziksel olarak hazırlamak ki bunlardan en önemlisi aşılar diyoruz. Aşılara dönüyoruz çünkü hep vurguladığımız bir şey var.

Hayatım boyunca unutamayacağım ve her fırsatta da severek dile getirdiğim, hiç aman çok konuşuyormuşum demeyeceğim bir lafdır o. Çok kıymetlidir. Sağlığımızı korumak, onu tedavi etmekten çok daha kolay ve ucuzdur efendim. Doğru, çok haklısınız. Bunu hatırlatarak başlayalım.

Benimogok aşısında kaldık Sayın Çakmak. Bilhassa hac dönemi. Evet. Hacca gidenlere bu evet koruyucu olarak yapılıyor. Ama onlar taşıyıcı aynı zamanda.

Eğer hastalıkla karşılaştıysa ülkemize taşıyıcı olarak dönebiliyor. Bebekler için tavsiye ettiğiniz dönem de 10. aydı. Genellikle önerilen 9. aydan sonra yapılabileceği. Bununla ilgili de gene 9 ay 55 yaş gibi değişik bir zaman dilimi var. Ama 9 ay yani 2 yaşın altında yapıldıysa bebeğimize 2 doz öneriliyor bu aşı.

2 yaşın üzerinde yapıldıysa tek doz yeterli deniyor. Ancak bu aşıyı olan çocuklarımız ergenliğe geldiklerinde yani 12-16 yaş gibi 2. bir doz daha öneriliyor. Yani aklımızda olması gerekenlerden bir tanesi eğer bebeğimize bu aşıyı yaptırmak istiyorsak 9. aydan sonra yaptırabiliriz. Ki yapılması önerilen aşılardan bir tanesi. Henüz Sağlık Bakanlığımız bunu aşı programına alma aşamasında.

Onun için muhtemelen yıllar içinde tıpkı öbür aşılar olduğu gibi bu da çocuklarımıza yapılacak. 9. ayda çocuğumuza kızamık aşısı yapıldığı için hani 2 farklı aşı belki aynı anda aileler yaptırmak istemeyebilirler. O nedenle 10. ayda yaptırmak da çok geç değil. Ancak eğer meningokok hastalığı geçiren biriyle temas etmişse çocuğumuz veyahut da menenjit geçiren biriyle temas etmişse derhal en yakın sağlık kuruluşuna başvurup en kısa zamanda bu aşıyı yaptırmakta da yarar var gene.

Bu çok önemli bir şey ailelere hatırında tutması açısından. Ama dediğim gibi daha geç 9 ay 2 yaş arasında yapıldıysa 2 doz yapıyoruz. 2 yaşın üzerinde yapıldıysa tek doz yapıyoruz. Ama mutlaka 12-16 yaş grubunda da tekrarı arzu ediliyor ve öneriliyor. Biz bir aşıdan daha bahsetmiştik aslında.

Rota virüs aşısı. 2 aylıkken yapılıyor oda bebeklerimize. Rota virüs diye bir virüs var. İsmi rota virüs. Bu ne yapıyor?

Özellikle bebeklik çağında ishal kusmayla oldukça hızlı seyreden bir ishal kusmayla seyreden bir hastalığa yol açabiliyor. Ve bunun da Sağlık Bakanlığımız aşı programını alma aşamasında ama henüz normal aşı programında değil. Yani Sağlık Bakanlığı da aile sağlığı merkezinde aşı yaptıran çocuklarımıza önerilenler arasında ama yapılan aşılar arasında değil. Ağızdan yapılan bir aşı aklımızda bulunmasında yarar var. Sindirim sistemi açısından çok kötü bir şey aslında.

Boşaltım sistemi çok da hırpalayıcı bir şey olsa gerek. Çok hızlı seyreden bir hastalık. Onun için çok ciddi su ve tuz kaybına yol açıyor. Yapılma zamanı var mı Sayın Çakmak buna? Evet.

Onun da değişik bir yaş grubu var. Bebeklere genelde 6. haftadan sonra yani 1,5 ay 40'ı çıkmış bebeklere yapılabiliyor. Ama ideali 2 aylıkken yapmak. Çünkü 2 aylıkken zaten aşılar birlikte yapılıyor. Bir sürü aşı yapılıyor.

O aşıların yanı sıra ağızdan da damla şeklinde bu aşı verilebiliyor. Daha ileriki yaşlarda yapılmadıysa şayet. 15 haftadan önce yani 15 haftasını doldurmuş bebeklere yapılmıyor. Hatta onun değişik bir dilimi var. 14 hafta 4 gün falan gibi yani öyle bir dilimi var.

14,5 haftadan sonra yapılması önerilmiyor. Bebek hemen hemen 3,5 aya kadar yapılıyor. Yani 3. aydan sonra yapılması çok önerilen bir aşı değil. Daha önceden bir doz yapılmışsa bir doz daha yapılabilir ama ilk dozunu 3,5 aydan sonra yapılması 14. haftadan sonra önerilmiyor. Böyle programları var aşı programlarının ama bunu hiç olmazsa bir doz hani biraz ekonomik yönden kısıtlayıcı olabilir.

Ama bir doz yapılmasında yarar var bu aşının. Bir doz hiç olmazsa bir doz ağızdan yapılmasında yarar var. Bunu bebeklerimize yapmakta yarar var ki o ishale kusmaya karşı bebeğimizi korusun diye. Aşı takvimi içerisinde bizim başka dikkat etmemiz gereken sanıyorum 1 yaşına kadar yapılabilecek aşılar bunlardı. Tekrarlarıyla birlikte ki tekrarı çok önemlidir.

Hepatit B'den hiç yapılmamış anlamına da gelebilir daha önce yaptırdığımız dozlar dedik. Bilki bunun altını da bir kere daha çizsek iyi olur. Hepatit B'den bahsettik ama hepatit B'nin çok farklı formları da var. Dilerseniz bunu sizden dinleyelim. Hepatit B ve hepatit A'nın aşıları var.

Aslında hepatit hastalığı, hepatit hastalığı karaciğerin iltihabına yol açan virüslerle oluşan bir hastalık. Bunun çok hepatit A, B, C, D gibi tipleri var. Var ama aşısı olan hepatit B ve A var. Hepatit B taşıyıcılığı olması nedeniyle tehlikeli bulunan bir mikrop. Çünkü bazı bedenler onunla başa çıkıp kendilerini korumaya alabiliyorlar.

Yani mesela bir insan kızamık hastalığıyla karşılaşıyor. Benim olduğu gibi veya benim kuşağımda olduğu gibi. Hastalığı geçiriyor. Hani çok yüksek ateşi oluyor, döküntüsü oluyor. Ufak tefek şikayetleri oluyor.

Başka şikayetleri oluyor. Ama sonuçta hayatta kalabiliyor. Ama bazı insanlar da var ki maalesef kaybediliyor. Zatürre oluyor, kaybediliyor. Veya beyin iltihabı oluyor ilk 10 yıl içinde.

Ve o nedenle bitkisel hayata dönüşüyor gibi. Tipleri olabildiği gibi kızamık hastalığının. Hepatit B'nin de o tür gelişimleri olabiliyor. Bazı insanlar hepatit B hastalığıyla karşılaşıyor. Sarılık geçiriyor.

Aa sarılık oldu geçmiş olsun deniyor. Bir dönem tedavi oluyor. Ve iyileşiyor, düzeliyor. Aa bir bakılıyor ki geçirdiği yani yıllar sonra bir kan verme sırasında tesadüfen fark ediliyor ki Hepatit B hastalığını geçirmiş.

Ama bazı insanlar da bakıyorlar ki Aa hepatit B hastalığını geçirmiş ama Şifa dediğimiz iyileşme dönemine girememiş. Yani o hastalığın mikrobu, hepatit B virüsünün bedeninde hala saklıyor. O bedeninde sakladığı kısmı ne yapıyor?

Taşıyıcı dediğimiz hale geliyor. Ve kendisi etrafa, kendisi hasta gibi görünmese bile, çok sağlıklı görünse bile etrafa hastalığı bulaştırabiliyor. Etrafa hastalığı bulaştırırken nasıl bulaştırıyor? Bu en çok kan vermeler sırasında. Mesela birine kan lazım.

Radyona anons duyuyor. Çok iyi bir insan. Aa balanca grup kana ihtiyacı var. Aa benim kan grubuma uyuyor. Gideyim şu ihtiyacı olan insana kan vereyim diye.

Gittiğinde aa sen kan veremezsin diyorlar. Neden diyor? Çünkü siz hepatit B taşıyıcısınız deniyor. Hepatit B taşıyıcısı olunca Kan ve kan ürünleriyle

Etrafa hastalığı geçirebiliyor. Yani hani bir kan nakli yapıldı. Bebeğe kan nakli yapıldı. Ondan sonra çocuk hasta oldu. Denilen şey olmasın diye.

Bu hastalığın mutlaka taraması yapılıyor. Veya işte kanla ihtiyacı olan kişi Bunu geçiriyor sonuç olarak. O nedenle kan ve kan ürünleri verirken Hepatit B geçirmiş mi mutlaka bakılıyor.

Yani veren kişi Hepatit B taşıyıcısı mı mutlaka araştırılıyor. Hepatit B başka nasıl geçebiliyor? Hiç arzu edilmez ama Uyuşturucu kullananlar

Birbirlerinin şırıngalarını Çok paylaştıkları için Aynı şırıngayı paylaşarak Birbirlerine hastalığı Geçirebiliyorlar.

Başka ne yolla bulaşabiliyor? Cinsel yollarla bulaşıyor. Çünkü vücut salgılarımıza Tıpkı kanda olduğu gibi Tükrükte veya

Vücudumuzun diğer salgılarında da Hepatit B virüsünü Cinsel yolla Bulaştırabiliyoruz bu hastalığı. O nedenle Hepatit B taşıyıcısı olan kişiler

Kendileri hasta olmasalar bile Etrafa hastalığı bulaştıran kişiler. Ve toplumda Eskiden %17'lerdeydi. Ama

Hepatit B aşısının Çok güzel bir şekilde Uygulamaya girmesiyle Bu hastalık giderek azaldı. Çok sevindirici olarak da

Ülkemizde 1998'den bu yana Doğumdan itibaren Uygulanıyor. Yani şu anda 17 yaşında olan çocuklarımız

Yani anne baba adayı olan çocuklarımız Hepatit B'ye karşı Şu anda aşılılar. Ama Bunların da aşılarının

Koruyuculuğu artık tartışılabilir bir döneme geldiği için Hatırlatma dönemine girmişler. O nedenle Bu çocuklarımızın da Hepatit B aşısına karşı

Bir kere daha en azından Aşılanmalarını öneriyoruz. Mutlaka Hepatit B aşısını Sevgili çocuklarımız Gençlerimiz artık

Bizim çocuklarımız Ama gençlerimiz Sevgili anne baba adayları Lütfen Hepatit B aşınızı Tekrarlayınız.

1998'den itibaren Doğan çocuklarımız için söylüyorum. 1998'den önce Doğan çocuklarımızın ise Mutlaka Hepatit B aşısı

Olup olmadıklarını Araştırmalarını istiyoruz. Eğer Hepatit B aşısı Olmadılarsa Veya

Farkında olmadan Hepatit B hastalığını Geçirmedilerse Aşılanmalarını istiyoruz. Mutlaka aşılansınlar ki

Taşıyıcı kişilerle Karşılaştıklarında Kendilerini korusunlar. Çünkü Hepatit B hastalığı Dediğimiz gibi

Kan ve kan ürünleriyle Vücut salgılarıyla Tükrük gibi Veya cinsel yolla Olduğu gibi

Veya Farkında olmadan Aynı şırıngayı Paylaşarak Ki bu sağlık çalışanlarında

Maalesef daha sık Görülen bir şey. Gene bir deneyimi Anlatayım size. Benim

Sınıf arkadaşım Hepatit B Dili bir hastanın Doktoru oldu Ve ondan

Kan alırken Bu kan aldığı iğne Kendisine battığı için Arkadaşımız Hepatit B'ye geçirdi.

Ve Hepatit B Taşıyıcısı oldu. Bunlar Meslek hastalıkları. Özellikle kan ve kan

Ürünleriyle çalışan Laboratuvarda çalışanlar Sağlık çalışanları Teknisyenler Laborantlar

Hemşireler Çünkü kan alıyor. İdeali Eldivenle çalışmak. Sonra öğrendik ki

Eldivenle çalışınca Kendimizi koruyabiliyoruz. Özellikle Cerrahlar Çok fazla kan ve kan ürünüyle

Temas etmeleri nedeniyle. Hatta Hepatit B Taşıyıcısı Kişileri

Tedavi eden Onlarla meşgul olan Sağlık çalışanların Çift eldiven Kullanması öneriliyor.

Çünkü hani bir tanesi Delinirse Bir eldiven delinirse İkinci eldiven Hiç olmazsa

Korusun diye. Ama daha da iyisi Tabi ki aşılanmak. En kolayı En pratiği.

O nedenle 1998'den sonra Doğan çocuklarımız Lütfen Hepatit B aşılarını

Tekrarlasınlar. 1998'den Önce doğan çocuklarımız ise Hepatit B hastalığını Geçirip

Geçirmediklerini Araştırsınlar. En güzel yolu En doğru yolu Kan tahlili

Vermektir. Ve bütün Hepatit B Testlerini Yaptırmaları önerilir.

Taşıyıcısı mı? Yoksa Geçirmiş mi? Yoksa Geçirmiş de

İyileşmiş mi? Araştırmak için Bununla ilgili Bir kan testiyle Bu belirlenebiliyor

Neticede. Evet. Çok büyük bir şans. Çok büyük bir şans. Çok pratik.

Eğer hepatit B Geçirmişlerse ve Ona karşı koruyucu Madde yoksa Vücutlarında

Derhal aşı olsunlar. Tıpkı Yeni doğan bebekler gibi İlk aşı oldukları Diyelim ki

Bugün aşı oldular. İlk aşılarını Bugün oldular. Haziranda Tekrar olacaklar.

Ve Kasım ayında Tekrar olacaklar. Dolayısıyla 2016'ya

Aşılı olarak Hepatit B'ye Karşı Aşılı olarak Gerecekler.

Ve hem Kendilerini Hem Eşlerini Hem de

Çocuklarını Bu hastalığa Karşı Koruyacaklar. Çünkü ne dedik?

Bir insan Kendisi Taşıyıcıysa Eşini de Bulaştırma

İhtimali Çok yüksek. Ve dolayısıyla Çocuğuna Bulaştırma

İhtimali Çok yüksek. Aynı Evi paylaşmaları Nedeniyle

Çocuklara Bulaşma İhtimali Çok yüksek. Zaten

O nedenle Mutlaka Çocuklarımız Doğar doğmaz Hepatit B

Taşıyıcısı Olan Kişilerin Yaşadığı Bir evde

Yaşıyorsa Hepatit B Aşısına Karşı Doğar doğmaz

Aşılıyoruz Çocuklarımızı Koruyalım Ama hep Diyorsunuz ki

Çocuklarımızın Sadece Bir tane Anne Babası

Var Dolayısıyla Anne Babalarında Kendini

Bu manada Çok iyi Korumaları Lazım. Hepatit B

Hastalığı Dedik ya Kendimizi Koruyoruz Hepatit B

Taşıyıcısı Olabiliyoruz Bunun Bize Görünürüne

Çok ciddi Bir sıkıntısı Yok gibi Görünüyor Ama

Bu kişilerin Bazı Hastalıklarla Karşılaştıkları Zaman

Kendilerini Korumama İhtimalleri Oluyor Ne gibi

Mesela Hepatitin Diğer Hepatit Mikropları ile

Karşılaştığı Zaman O zaman Hepatit B Hastalığı

O sessiz sedası Duran Hepatit B Hastalığı Birdenbire

Uyanabiliyor Hani O uykudayken Birden uyanıyor Ve uyanınca

Neler olabiliyor Siroz Dediğimiz Ciddi Hani

Atatürkümüzü Kaybettiğimiz Hastalığa Dönüşebiliyor Veya

Karaciğer Kanserine Dönüşebiliyor O nedenle Hepatit B

Taşıyıcısı Olmakta Arzu edilen Bir şey Değil

Yani Öyle Sessiz Sedasız Durduğuna

Bakıp Aldanmamak Lazım Ne Yapmaması

Lazım Mutlaka En En az Yılda

Yılda Bir Kez Bu Hastalıkla

Meşgul Bu Bulaşıcı Hastalıklar Bölümü

Olur Yoksa Mide Barsak Hastalıkları

Yani Gastroenteroloji Dediğimiz Hastalık Mı

Olabilir Yahut Genel Dahiliye Hastalıkları

Mı Olur Mutlaka Ben Hepatit B

Taşıyıcısıyım Diye Yıllık Kontrollerini Yapmalarını

İstiyoruz Ki Öbür Hastalıklara Karşılaştığında

Tedbir Alabilelim Diye Gene Mutlaka

Hepatit A Aşısıyla Aşılanmalarını İstiyoruz Ki

Mademki Karaciğerimiz Bir Hastalığa Karşı

Duyarlı Hale Gelmiş Bir Başka

Hastalığı Alıp Da Tekrar Tekrar

Yıpranmasın Karaciğerimizi Koruyalım İstiyoruz Ayrıca

Bir İnsan Hepatit B Taşıyıcısı Değilse

Bile Hepatit A Aşısıyla Aşılanmasını İstiyoruz

Bu Nedenle Sağlık Bakanlığımız Bir Buçuk

Yaşında Ve İki Yaşında Hepatit A

Karşı Çocuklarımız İki Doz Aşılıyor

Zaten Hepatit A İki Doz Öneriliyor

Ama Gene Bunların İleriki Yıllarda

Tekrarı Muhtemelen Gerekecek Ayşe Anicim

Aklımızda Olması Lazım Olsun Aklımızda

Bulunsun Sayın Çakmak Bu Haftada

Bize Ayrılan Sürenin Sonuna Geldik

Aslında Yaradan O Kadar Muazzam Bir

Koruyuculukla Bizi Yaratmış Ki Timüs

Bezlerimiz Tiroid Bezlerimiz Lemp Bezlerimiz

Muhteşem Bir Koruyuculukla Aslında Koruyucu

Meleklerimiz De Bir Nevi Dünyaya

Geliyoruz Ama Dünyada Var İyi ki

Varlar Aramızda Olmayanlara Rahmet Diliyoruz

Ama Bunca Düzen İçerisinde Bizde

Elimizi Taşın Altına Koyar Aşı

Programlarımıza Dikkat Edersek Hem Kendimizi

Korumak Hem Çocuklarımızı Dolayısıyla Geleceği

Daha Yaşınılası Kılmak Adına Sağlığımızı

Koruyarak Bu Konuda Asasiyet Gösterdiğimiz

Kadar Güzel Bir Gelecek Kendimize

Kuruyoruz Doğru Anlamını Taşıyor Bana

Göre İşin Özeti Bu Çok Haklısınız

Çok Teşekkür Ediyoruz Katıldığınız İçin

Tekrar Biz Size Çok Teşekkür

Ediriz Ellerinize Sağlık Değerli Anne ve

Babalar Sevgili Dinleyiciler Sağlıklı Bebekler

İçin El Ele Derneği Başkanı

Doçent Doktor Sayın Fatma Nur

Çakmak Bu Haftada Merak Ettiğimiz

Soruları Cevapladı Haftaya Bakalım Neler

Konuşacağız Bizi Hangi Bilgiler Bekliyor

Olacak Hangi Konuda Aydınlanacağız Merakla

Bekleyeceğiz Umarız Sizde Radyo Başında

Yine Bize Eşlik Edersiniz Mikrofonda

Ben Ayşe Yücel Önümüzdeki Hafta

Görüşünce Yedek Esenlik Ve Güzellikler

Diliyoruz Hoşçakalınız Sağlıklı Bebekler İçin

El Ele Altyazı Yücel